หลังจากที่ผมเลือกหนังสือเล่มที่ผมต้องการได้ดั่งใจแล้ว  ผมเดินตรงไปยังจุดชำระเงินในร้านค้าสะดวกซื้อแห่งหนึ่ง  พร้อมยื่นบัตรสมาชิกที่มีรูปรอยยิ้มกว้างอยู่บนบัตรให้พนักงานเก็บเงิน  เนื่องจากบัตรสมาชิกของผมกำลังจะหมดอายุลง  ผมเลยสอบถามเรื่องการต่อบัตรสมาชิกนั้น    พนักงานคนเดิมบอกว่าทางร้านยกเลิกบัตรสมาชิกแบบเดิมแล้ว  พร้อมแนะนำบัตรแบบใหม่ให้กับผม  บัตรนี้ใช้แทนเงินสดได้ และสามารถเติมเงินได้ตลอดเวลา  เขาเรียกบัตรเงินสดแบบนี้ว่า  “Smart Purse”

Smart Purse คืออะไร  และใช้งานอย่างไร

           “Smart Purse” เป็นชื่อการให้บริการบัตรเงินสดดิจิทัลจากผู้ให้บริการรายหนึ่ง ซึ่งจะใช้บัตรอัจฉริยะที่มีไมโครโปรเซสเซอร์ชิพซึ่งมีหน่วยความจำสูง หรือที่เราอาจรู้จักกันในชื่อของบัตร Smart Card นั่นเอง โดยที่บัตรชนิดนี้สามารถเก็บข้อมูลได้หลากหลายตามการใช้งาน มีความปลอดภัยสูง ยากแก่การปลอมแปลง บัตร Smart Purse จะเก็บมูลค่าเงินในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ลงในบัตร  ซึ่งจะทำให้สามารถนำไปใช้แทนเงินสดในการซื้อสินค้าหรือใช้บริการตามร้านค้าต่างๆ ได้  ซึ่งนอกจาก Smart Purse แล้วยังมีผู้ให้บริการอีกหลายยี่ห้อที่พยายามนำเอาความสามารถของบัตรแบบสมาร์ทการ์ดมาใช้ทำเป็นบัตรแทนเงินสด  ลักษณะของการให้บริการแบบนี้เป็นส่วนหนึ่งของ แนวความคิดที่เรียกว่า กระเป๋าเงินดิจิทัล หรือกระเป๋าเงินอิเล็กทรอนิกส์   ถ้าจะให้ง่ายๆ Smart Purse ก็คือการใช้บัตรแทนเงินสดนั่นเอง   เมื่อไหร่ที่บัตรหมดมูลค่าเงินก็สามารถนำไปเติมเงินเพื่อใช้ต่อไปได้ เราก็ไม่ต้องพกเงินสด  พกแค่เพียงบัตรนี้แทน  และยังมีเรื่องของบริการเสริม รวมถึงการส่งเสริมการตลาดผนวกมากับการใช้บริการผ่านบัตรตามแต่วาระและโอกาสด้วยนั่นเอง

            วิธีการใช้งานบัตรสมาร์ทเพิร์ส ก็คือเมื่อเราซื้อสินค้าหรือบริการใดๆ จากร้านค้าที่รับบัตรเงินสด เราก็นำบัตรมาสัมผัสกับเครื่องรับบัตร ซึ่งของ “สมาร์ทเพิร์ส” เขาเรียกว่าเครื่อง EDC Terminal เพียงแค่ไม่กี่วินาที เครื่องก็จะทำการหักเงินออกจากบัตรตามจำนวนการใช้จ่ายเงินจริงของเรา จากนั้นก็รอรับ Sale Slip เพื่อตรวจสอบความถูกต้องและเช็คยอดเงินคงเหลือในบัตรของเรา   ซึ่งถ้าเงินหมดหรือใกล้หมดเมื่อไหร่แล้วต้องการเติมเงินสดเพิ่มลงในบัตรก็เพียงนำบัตรไปที่จุดเติมเงิน  ซึ่งส่วนใหญ่ก็อยู่ในร้านสะดวกซื้อนั่นเอง

            ตัวบัตรเงินสดเองก็มีหลายลักษณะ อย่างของ “สมาร์ทเพิร์ส” ก็มีความแตกต่างในคุณลักษณะบางประการ ตามแต่ละประเภทของบัตร เช่น เป็นบัตรที่ออกโดย บริษัท ไทยสมาร์ทคาร์ด จำกัด  เป็นบัตรที่บริษัท ออกร่วมกับสถาบันภาคเอกชน   บัตรที่บริษัทออกร่วมกับสถาบันการศึกษา  หรือบัตรที่ออกโดยธนาคาร  เป็นต้น

ข้อดี และข้อจำกัดของการใช้บัตรเงินสด

            บัตรเงินสดมีข้อดีก็คือทำให้เราไม่ต้องพกเงินสดติดตัว หรืออย่างกรณีคนที่ไม่ชอบพกเงินเหรียญ  หรือเวลาจ่ายเงินแล้วมีการทอนเงินที่ทำให้ล่าช้า  ก็สะดวกขึ้นถ้าใช้บัตรเงินสดแทน (อันนี้ตามหลักการน่าจะเป็นแบบนั้นนะครับ  แต่เห็นบางคนว่าใช้บัตรเงินสดก็มีล่าช้าเหมือนกัน เพราะพนักงานไม่เชี่ยวชาญในเรื่องการให้บริการ)   การได้รับสิทธิพิเศษ หรือความสะดวกสบายในการรับบริการที่ผู้ให้บริการแต่ละรายของบัตรเงินสดมีให้  เช่นอย่างของบัตร “สมาร์ทเพิร์ส” เขามีให้ก็เช่น ใช้เป็นเงินสดในการชำระเงินค่าสินค้าและบริการ (Smart Purse) ใช้เป็นบัตรโดยสารของระบบขนส่งมวลชนขนาดใหญ่ (Smart Transit )  ใช้เป็นบัตรประจำตัวนักศึกษา,บัตรประจำตัวพนักงาน รวมถึงบัตรสมาชิกที่มีสิทธิประโยชน์  (Smart ID & Loyalty Program) ใช้ในการออกตั๋วอัจฉริยะ ไม่ว่าจะเป็น ตั๋วชมภาพยนตร์ , ตั๋วคอนเสิร์ต หรือ ตั๋วประเภทต่างๆ  (Smart Ticket)   ส่วนผู้ให้บริการอื่นๆ ก็คงมีลักษณะใกล้เคียงกัน  ขึ้นอยู่ที่เงื่อนไขทางธุรกิจของแต่ละผู้ให้บริการ  เพราะฉะนั้นใครที่อยากจะใช้บริการบัตรเงินสดของผู้ให้บริการรายไหนก็ศึกษาข้อมูล  รายละเอียดกันให้ดีๆ ก่อนนะครับ

             ส่วนข้อจำกัดของการใช้บัตรเงินสดก็คือ เวลาที่เราทำบัตรหาย  ก็เหมือนกับเราทำเงินหายนั่นล่ะครับ  ผู้ที่เก็บบัตรเราไปก็สามารถนำไปใช้ได้ทันที  ยกเว้นกรณีที่บัตรเงินสดของท่านเป็นบัตรชนิดลงทะเบียน  ซึ่งจะสามารถติดต่อผู้ให้บริการเพื่ออายัติบัตรได้    อีกอย่างหนึ่งที่สำคัญและมีการพูดถึงจากผู้เคยใช้บริการบัตรเงินสดกันบ่อยๆ   ก็คือ  ความเชี่ยวชาญของพนักงานผู้ให้บริการตามจุดชำระเงิน และเติมเงินต่างๆ  ทั้งเรื่องของการให้คำแนะนำและการให้บริการที่ยังขาดความเชี่ยวชาญชำนาญงานกันอยู่พอสมควร   อันนี้ก็คงต้องเป็นการบ้านของบริษัทผู้ให้บริการที่ต้องฝึกอบรม  เสริมทักษะและศักยภาพให้กับพนักงานของตนเอง    เรื่องของเครื่องอ่านบัตร เติมเงินที่ยังมีจำนวนน้อยไปสำหรับการให้บริการ  เช่น  ในแต่ละร้านจะมีเพียงเครื่องเดียว  หรือมีกระจายไม่ครอบคลุมในหลายๆ พื้นที่ให้บริการเป็นต้น  ซึ่งก็เข้าใจได้ในแง่ของการลงทุนที่ต้องใช้งบประมาณค่อนข้างสูงสำหรับอุปกรณ์แต่ละตัว

อนาคตของบัตรเงินสด

             การใช้บัตรแบบสมาร์ทการ์ด มาเป็นบัตรแทนเงินสด เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งของแนวคิดกระเป๋าเงินดิจิทัลเท่านั้น ยังมีเรื่องของกระเป๋าเงินดิจิทัลอีกหลากหลายรูปแบบ โดยเฉพาะที่ใช้อยู่ในระบบการค้าอิเล็กทรอนิกส์  ซึ่งผู้ซื้อและผู้ขายไม่ได้พบกันจริงๆ  และเป็นธุรกรรมที่อยู่ในโลกแห่งดิจิทัลเป็นส่วนใหญ่   ไม่วันหนึ่งวันใดเราอาจจะต้องเข้าไปเกี่ยวข้องและได้ใช้เงินดิจิทัลเข้าสักวัน  เราไม่อยากรู้จักมันให้ดีขึ้นหรือครับ  อย่างไรก็ตามการใช้เงินดิจิทัลมีสิ่งหนึ่งที่เหมือนกับการใช้เงินสดปกติของเรา นั่นก็คือ  การที่ต้องระมัดระวังและควบคุมการใช้จ่ายของตัวเองให้ใช้อย่างพอดี  และพอเพียง ไม่งั้นก็มีโอกาสหมดตัวได้เหมือนกันครับ